Duurzaam doen? Mét de OR!

ESG. Weer een afkorting. Duurzaamheid: nog zo’n containerbegrip. Nog meer rapporteren. Wanneer gaan we eindelijk eens iets dóen? Organisaties willen duurzaam, sociaal en verantwoord zijn. Dat moeten ze ook wel. Hun klanten en medewerkers verwachten steeds meer. Dus volgen doelen, dashboards en jaarverslagen. Er verandert weinig op de werkvloer. Behalve dan het jaarlijkse uitje samen vuil prikken. Check. Is duurzaamheid makkelijker te meten dan te doen? Het probleem zit zelden in de ambitie. Het probleem zit in de besluitvorming.

Gesneden koek of lettersoep?

Environmental, Social and Governance (ESG), vrij vertaald: Milieu (E), Mens & Maatschappij (S) en Besluitvorming (G). E en S gaan over wat je wilt bereiken. G over hoe je die doelen wilt bereiken. Governance wordt vaak ingevuld als meten, controleren en rapporteren. Nuttig, maar niet voldoende. We weten precies hoe duurzaam we zijn. Onderzoek bevestigt dit beeld: organisaties rapporteren beter, maar slechts een klein deel neemt duurzaamheid mee in strategische keuzes. Dan blijft het bij goede bedoelingen, zonder dat gedrag echt verandert.

De ontbrekende schakel: de OR

Werken die mooie plannen ook in de praktijk? Dat begint op de werkvloer. Bij de medewerkers die de plannen moeten waarmaken. Snappen medewerkers wat er van ze verwacht wordt? Kunnen medewerkers dit uitvoeren? Wat verandert er in hun werkdag? En juist dát testen we nauwelijks. Daar komt de ondernemingsraad in beeld. De OR ziet wat werkt, en vooral wat niet werkt. Daar ontstaat de verbinding tussen beleid en praktijk. De SER is hier duidelijk over: wacht niet tot de plannen af zijn, zit juist vroeg in het proces aan tafel. De OR kan het agenderen. Plan. Do. Check. Act.

• Stel vragen, ook de ongemakkelijke. Wat betekent dat voor ons werk?
• Maak duurzaamheid een terugkerend gesprek. Wat werkt wel en wat niet?
• Gebruik bestaande rechten strategisch om eerder invloed te hebben.

Loontransparantie

De discussie rond de Europese richtlijn Loontransparantie laat precies zien waar het misgaat. De focus bij werkgevers ligt op het beperken van rapportage over loonverschillen in plaats van hoe realiseren we gelijke beloning? De OR krijgt inzage in de rapportages. En juist dát maakt het verschil. De cijfers geven inzicht. Het gesprek met de OR over oorzaken leidt tot praktische oplossingen richting het doel.

Geen zin?

Zonder de OR blijven plannen losstaan van de praktijk. Dan stuur je op doelen zonder te weten of ze haalbaar zijn in de praktijk. Met de OR ontstaat iets anders: medewerkers begrijpen wat er gevraagd wordt en kunnen ernaar handelen. Van compliance naar commitment. Conclusie: duurzaamheid zit niet in rapporten, maar in gedrag. In keuzes. Wie betrek je bij je besluiten? Wie krijgt een stem? Hoe neem je verantwoordelijkheid? Dat zijn dagelijkse keuzes. Niet een extra rapport. Wél een beter gesprek. Wil je duurzaam doen? Begin daar. Mét de OR.

Door: Marica Wismeijer (trainer bij ZR Company)

ZR Company is partner van OR Live op 7 oktober in de Fokker Terminal in Den Haag. Meer informatie en tickets voor OR Live vind je hier.